Mesane (idrar kesesi) kanseri, mesanenin duvarını yapan dokularda kaynaklanan kötü huylu tümör (kanser) hücrelerinin oluşumudur.

Mesane (diğer adıyla idrar torbası, idrar kesesi), karının alt bölümünde yer alan ve içine idrarın biriktiği küresel bir organdır. Duvar yapısında düzensiz ve içiçe geçmiş elastik kas liflerinden oluşan mesane küçük bir balonu andırmakta olup, bu kas demetlerinin sayesinde idrarla doldukça genişler, idrarı boşalttığında ise ufalır. Böbreklerin, kanı temizleyerek vücuttan atılmak üzere yaptığı idrar, böbreklerden üreter adı verilen ince bir kanal yardımıyla mesaneye taşınır. İdrar mesaneden vücut dışına atılıncaya kadar depo edilir. Belirli bir miktara ulaşınca, insanda yaptığı “idrar yapma hissi” ile birlikte idrar mesaneden uretra adı verilen bir kanal vasıtasıyla dışarıya istemli bir şekilde atılır. (Altı çizili organlar Resim-1’de görülmektedir)

Resim-1: Böbrek, üreter ve mesane ile uretra denilen idrar kanallarının ilişkisi (erkek anatomosi)

prostat

 

İstatistik

Yılda her 100.000 kişiden (hem kadın hem de erkek) 20.1’inde mesane kanseri teşhis edilmektedir –2009 ile 2013 yılları arasındaki prevalans değeridir

Amerika Ulusal Kanser Enstitüsü tarafından, A.B.D. de 2016 yılında mesane kanseri olarak 76.960 yeni vaka tespit edilmesi beklenmektedir. Bu sayı tümüyle yeni teşhis edilen kanser vakalarının %4.6’sını oluşturmaktadır. Aynı yıl mesane kanseri nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 16.390 olarak öngörülmektedir. Bu sayı tüm kanser ölümlerinin %2.8’üne karşılık gelmektedir.

2006-2012 yılları arasında  mesane kanserine bağlı (tüm evreler için) ortalama 5 yıllık sağkalım oranı %77.5’dir.

2013 yılındaki verilere göre Amerika’da toplam 587.426 kişi mesane tümörü ile yaşamaktadır.

İlk teşhis edildiğinde, %51 İnsitu karsinom, %34 lokalize kanser, %7 bölgesel kanser, %4’ü uzak yayılımlı kanser şeklindedir. İnSitu, Lokalize ve Bölgesel kanser vakalarından 5 yıllık sağ kalım, sırasıyla %95.9, %70.2 ve %34.5 olarak gerçekleşmiştir.

Mesane kanseri’nin en sık teşhis edildiği yaş grubu 75-84 olarak belirlenmiştir. Ortalama teşhis yaşı 73’dür. Prostat kanserine bağlı ölümler sıklıkla 75-84 yaş grubunda gerçekleşmekte, ortalama yaş olarak 79 olarak belirlenmiştir.

Daha detaylı istatistiksel bilgi almak için:

http://seer.cancer.gov/statfacts/html/urinb.html

 

Mesane kanserinin tipleri nelerdir?

Mesane kanseri, mesanenin iç yüzeyini döşeyen hücrelerden kaynaklanmaktadır. Mesanede başlıca 3 kanser (kötü huylu malin tümör) tipi gelişebilir.

Değişici epitel hücreli karsinom (Üroepiteliyal karsinom): Bu kanser tipinde, kanser mesanenin iç yüzeyini döşeyen ve epitel hücresi denilen hücrelerden kaynaklanır. En sık görülen mesane kanseri tipidir. Mesane kanserlerinin %90 dan fazlası bu tip tümörlerdir. Mesane tek ve papiller şekilde olabileceği gibi, idrar kesesinde (mesanede) yaygın ve solid karakterli de olabilir (Resim-2).

Resim-2: Mesane tümörü genelde resimde görüldüğü gibi papiller yapıdadır. Tek olabileceği gibi mesane içinde çok odaklı olarak de görülebilir.

mesane kanseri

Skuamöz hücreli karsinom (Yassı epitel hücreli karsinom): Kanser, mesanenin uzun süre ile infeksiyon ve irritasyon ile karşı karşıya kalmasından sonra mesanede gelişen yassı epitel hücrelerinden (skuamöz hücrelerden) kaynaklanmaktadır. Mesane kanserlerinin yaklaşık %6-8’i bu tip kanserden oluşmaktadır.

Adenokarsinom: Bu kanser tipi, mesanedeki glandüler (sekretuar, salgı yapan) hücrelerinden kaynaklanmaktadır. Bu, salgı yapan glandüler hücreler, mesane duvarı döşer ve mukus yapımını sağlar. Mesane kanserlerinin yaklaşık %2’si bu tip kanserlerdir.

Mesanede en sık görülen değişici epitel hücreli (üroepiteliyal) karsinomda, kanser mesanenin iç yüzeyini döşeyen epitel hücrelerinden kaynaklanır. Eğer mesanedeki kanser mesanenin içyüzeyini örten hücrelerde sınırlı kalmış ve derindeki kas demetlerine ilerlememiş ise, buna yüzeyel mesane kanseri denilmektedir.

Kanserin ilerlemesi genellikle bu epitel hücrelerinin altındaki kas tabakasına sirayet etmesi ile olmaktadır. Bu kas demetlerine sirayet eden kanser yapısı artık bu aşamadan sonra mesanenin dış çeperine ulaşır ve mesane etrafındaki yağ dokusuna yayılır. Buna artık invaziv mesane kanseri denilmektedir. Bunu lenf (akkan) yoluyla lenf bezlerine ve buradan da vücudun diğer kısımlarına kanserin yayılması izler.

Mesane kanserinin gelişiminde en önemli risk faktörleri sigara içmek, cinsiyet ve diettir.

Herhangi bir hastalığın gelişim olasılığını arttıran nedenlere risk faktörü adı verilir. Mesane kanserinin gelişim olasılığını arttıran risk faktörleri sırasıyla aşağıda belirtilmiştir:

  • Sigara kullanımı
  • Tekstil, boya ve lastik sanayisinde kimyasal maddelerle, korumasız bir şekilde, karşı karşıya kalmak
  • Yağlı ve kızarmış yiyeceklerin aşırı tüketimi
  • İleri yaşta, erkek ve beyaz ırk
  • Özellikle idrar kesesini etkileyen parazitik idrar yolu infeksiyonları

Günümüzde son araştırmalar, Kromozom 8’de bulunan PSCA (Prostate Stem Cell Antigen, Türkçe karşılığı Prostat Kök Hücre Antijeni)  genindeki değişikliklerin mesane kanseri gelişimi ile ilişkisini ortaya koymuştur.

Referans:https://ww.cancer.gov/news-events/press-releases/2012/Geneticvariantmarkerforbladdercancer

Biliminsanları, PSCA genini hedef alan anti-PSCA tedavilerinin mesane tedavileri konusunda etkin olabileceği düşünülmektedir.

Mesane kanserinde klinik belirtiler neler olabilir? 

Mesane kanserinde en sık karşımıza çıkan ilk belirti idrarın kanlı gelmesi ya da ağrılı idrar yapılmasıdır.

Bu ve aşağıda belirtilen diğer belirtilerin nedeni mesane kanseri varlığı olabilir. Bu belirtileri diğer bazı hastalıklar da yapabilir. Bu nedenle bu tip belirtilerle karşılaşıldığında bir hekim ile görüşülmesi gerekir.

  • İdrarın kanlı gelmesi (hafif kırmızı bulanık ya da açık çay ya da et yıkantı suyu renginde olabilir)
  • Sık sık idrara çıkma isteği
  • Ağrılı, yanma hissi ile idrar yapma
  • Göbek altında, idrar kesesine uyan bölgede ağrı hissi

Mesane kanserinin tanısında kullanılabilecek tanısal yöntemler:

Fizik muayene

İdrar analizi (tam idrar tahlili)

İdrarın sitolojik değerlendirilmesi: Alınan idrar örneğinin mikroskop altında değerlendirilerek, anormal hücrelerin varlığının araştırılmasıdır.

İntravenöz pyelografi (İVP): Damardan verilenve böbreklerden atılan kontrast maddenin, böbrekteki idrar toplayıcı sistemini, üreter denilen idrar kanalını ve mesaneyi doldurarak değerlendirilmesidir. Mesanedeki tümör opak madde dediğimiz maddenin mesanenin için düzgün şekilde doldurmasına izin vermez ve tümör tarafında düzensizlik ve yer kaplayan karanlık bir alan görülür (Resim-3)

Resim-3: İVP ile yapılan değerlendirmede mesane (idra torbası) içindeki tümör yapılarının görüntüsü (Kırmızı ok)

mesane kanseri tedavisi

Bilgisayarlı tomografi (BT): Damardan verilen kontrast maddeden önce ve sonrasında böbrek ve mesanenin kanser varlığı ve tümörün mesane duvarına ne derece sirayet ettiği yani kas tabakası ya da mesane çevresindeki yağ dokusuna geçmesi açısından detaylı değerlendirmesi yanında ve lenf bezlerine ve karaciğer, akciğere kanserin sirayet edip etmediğinin anlaşılması konusunda fikir verir (Resim-4). Ayrıca mesanedeki farklı yapıların (örneğin divertikül gibi) var olup olmadığı ve bu yapılar varsa tümörün bunlarla ilişkisinin değerlendirilmesinde de önemli bilgiler vermektedir.

Resim-4: Solda oldukça büyük ve mesane dış duvarındaki yağ dokusuna sirayet etmiş tümör yapısının BT görüntüsü. Sağda ise mesanede divertikül (keseciği) ve tümörün bu kesecikle olan ilgisinin BT görüntüsü.

bilgisayarlı tomografi

Özellikle son dönemde gerçekleştirilen 3 boyutlu BT görüntüleri ile mesanedeki tümör çok net olarak ortaya konulabilmektedir (Resim-5).

Resim-5: Üç boyutlu (3D) BT görüntüsü ile mesane tümörünün detaylı şekilde incelenebildiği 3D spiral BT görüntüleri

3d BT görüntüsü

Sistoskopi: Işık ve optik sistemi olan bir uzun ince teleskop yardımıyla idrar kanalından girerek, idrar kanalını ve mesane içini direkt görerek değerlendirme işlemidir (Resim-6). Kadınalrda bu işlem hiçbir anesteziyi gerektirmez iken, erkeklerde idrar kanalının içine verilen bir anestezik ile lokal (mevzi) anestezi altında rahatlıkla sistoskopi yapılır. Bu işlem sırasında tümör şüpheli olan alanlardan ufak biopsi alıma gereçleriyle de biopsi örneği alınabilmektedir.Bu biopsi örneklerinin patolojik olarak değerlendirilmesi kesin tanı koydurucudur. Ancak sistoskopik görüntüde de mesane tümörü hakkında değerli bilgi edinilir (Resim-7)

Resim-6: Sistoskop ile mesanenin içinin değerlendirilmesi (kadın hastada)

sisteskopi

Resim-7: Sistoskopik olarak mesanede yer alan kanserli dokunun görüntüsü (üzüm salkımı gibi)

mesane-kanseri6

 

Uygulanabilecek tedavi seçeneklerini ve hastalığın prognozunu (tedavi sonrası iyileşme olasılığını) etkileyen faktörler

  • Hastalığın tedavi ile iyileşme olasılığını etkileyen tüm olasılıklar
  • Kanserin evresi: Yukarıda da sözü edildiği gibi kanser yüzeyel mi yoksa invaziv mi? Olması en önemli prognostik faktördür.

Erken tanısı konulmuş mesane kanserlerinde uygun tedavi ile kür şansı çok yüksektir.

  • Mesane kanserinin tipi ve patolojik olarak farklılaşma özelliği
  • Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu

ÜroKlinik Bilgilendirme Platformu

Mesane Kanseri Cerrahi Tedavisinde

LAPAROSKOPİK CERRAHİ

BİLGİ ALIN

Mesane Kanseri Cerrahi Tedavisinde

ROBOTİK CERRAHİ

BİLGİ ALIN